terug naar top

Philharmonie

Zoek het perfecte evenwicht tussen restauratie en nieuwbouw om Haarlem en Noord-Holland te voorzien van een centrum van muzikale uitmuntendheid en landelijke allure. Dat was de opdracht die de Gemeente Haarlem en Stichting Stadsschouwburg & Concertgebouw in 1999 gaven aan Frits van Dongen van de Architekten Cie. In juli 2001 sloot het Concertgebouw, dat stamt uit 1872 naar een ontwerp van architect A. van der Steur, zijn deuren en begon een van de meest ambitieuze verbouwingsprojecten van concertzalen in Nederland.

De Grote Zaal is volledig gerestaureerd, inclusief het internationaal bekende Cavaillé-Coll orgel. Frits van Dongen: "We hebben de klassieke zaal teruggebracht met die fantastisch mooie ornamentiek en ramen. De zaal heeft een prachtige akoestiek. Beter dan voorheen, omdat we het volume vergroten en onder andere voor de verstrooiing van het geluid de klassieke ornamentiek erin terug brengen. Hierdoor wordt de sfeer in de zaal ook beter".

Er is een nieuwe Kleine Zaal gebouwd met een amfitheaterachtige opstelling van podium en stoelen. Van Dongen: "De Kleine Zaal is aan de buiten- en aan de binnenzijde helemaal van hout. We hebben met het hout een warme atmosfeer gemaakt. De buitenkant is rechthoekig en aan de binnenkant is de zaal naar alle kanten afgerond, warm en intiem. Eigenlijk een doos met verrassingen.

De nieuwbouw is in zijn geheel met glas bekleed, bedrukt met een grafische notatie van de compositie Klokken voor Haarlem van Louis Andriessen. Dit werd ten gehore gebracht tijdens het openingsconcert op vrijdag 14 oktober 2005.

De nieuwbouw is verbonden met de oudbouw door de Foyer. In het centrale deel van de Foyer bevindt zich een atrium, met een prachtig ruimtelijk effect. "Als je in de Foyer staat zie je aan de ene kant de gevel met de donkerrode bakstenen van de oudbouw. Aan de andere kant zie je de glazen gevel met uitzicht op het gerechtsgebouw en de nieuwe Kleine Zaal. De vloer is van donkergrijs natuursteen, een vloer die je ook in de klassieke steden ziet. Zo wordt de Foyer in het gebouw een soort marktplein", aldus Van Dongen. Een drietal in grootte variërende salons in de oude bouwstructuur completeren met hun klassieke ambiance het karakter van de nieuwe Philharmonie: een totaal muziekgebouw voor Haarlem en Noord-Holland.

"Als je een gebouw met zo'n collectieve culturele bestemming aanpakt, dan moet je het zo doen dat het minimaal weer honderd jaar mee kan. We hebben het oude deel behoorlijk aangepakt zodat dit bouwkundig en qua karakter weer onomstotelijk vastligt. Daar hoeft voorlopig niemand meer aan te zitten."

Frits van Dongen studeerde in 1980 af als Bouwkundig Ingenieur aan de TU in Delft. Vanaf 1988 is hij partner in de Architekten Cie.. Van Dongen werd geselecteerd voor de Biënnales van Venetië Chicago en Saõ Paulo. Hij maakte onder andere Theatercomplex 'De Harmonie' in Leeuwarden, Woningbouw 'De Landtong' op de Kop van Zuid in Rotterdam, Megabioscoop Pathé Arena en de Heineken Music Hall.